Harddisk, içinde dakikada binlerce devirle dönen plakalar ve bu plakaların mikron düzeyindeki yakınlığında çalışan okuma kafaları bulunan hassas bir mekanik cihazdır. Bir harddiskten veri kaybetmenin nedeni çoğu zaman bu hassas yapının bir parçasının arızalanmasıdır: okuma kafası, motor, elektronik kart ya da diskin kendi içindeki yönetim yazılımı (firmware). İyi haber şu ki bu arızaların büyük çoğunluğunda veriler hâlâ plakaların üzerindedir ve doğru yöntemle kurtarılabilir.
SeagateLab olarak 2000’den bu yana harddisk arızalarıyla çalışıyoruz. Dahili ve harici harddiskler, SSHD (hibrit) diskler, IDE, SATA ve USB bağlantılı tüm modellerde; Western Digital, Seagate, Toshiba, HGST, Samsung ve diğer markalarda hizmet veriyoruz. WD SMR teknolojili modeller dahil.
Harddiskiniz arızalandıysa hemen şunları yapın
- Diski kapatın. Tık, cızırtı, bip veya sürtünme sesi duyuyorsanız diski bir daha çalıştırmayın. Kafası bozulmuş bir disk her açılışta plaka yüzeyini çizebilir.
- Dondurucu, vurma, sallama gibi “internet yöntemleri” denemeyin. Bu yöntemler kurtarılabilir bir diski kurtarılamaz hâle getirebilir.
- Kurtarma programını arızalı diske kurmayın ve fiziksel belirti varsa hiç çalıştırmayın.
- Kapağı açmayın. Açık havadaki tek bir toz zerresi bile okuma kafası ile plaka arasında kalıcı hasara yol açabilir.
Harddisk arıza türleri ve belirtileri
Doğru teşhis, kurtarma sürecinin yarısıdır. Aşağıda en sık karşılaştığımız arıza türlerini ve bunların genellikle hangi belirtilerle ortaya çıktığını özetledik. Belirtiler tek başına kesin teşhis değildir; aynı belirti farklı arızalardan kaynaklanabilir.
Okuma kafası arızası
En yaygın mekanik arızadır. Disk açıldığında düzenli aralıklarla tık sesi gelmesi, diskin tanınıp kısa süre sonra kaybolması veya hiç tanınmaması tipik belirtilerdir. Kurtarma için diskin kontrollü bir ortamda açılması ve uyumlu bir donör diskten alınan kafa grubunun takılması gerekir. Kafa grubunun yalnızca aynı model değil, uyumlu üretim parametrelerine sahip bir diskten gelmesi gerekir; bu yüzden donör arşivinin genişliği bu işte belirleyicidir.
Motor arızası ve sıkışma
Disk enerji aldığında dönmüyor, bunun yerine kısa bir vızıltı ya da bip sesi çıkarıyorsa motor kilitlenmiş veya kafalar plaka üzerine yapışmış olabilir. Özellikle düşürülen harici disklerde sık görülür. Bu durumda plakaların özel ekipmanla güvenli şekilde başka bir gövdeye aktarılması ya da kafaların plakadan kontrollü şekilde ayrılması gerekebilir.
Elektronik kart (PCB) arızası
Yanlış adaptör kullanımı, elektrik dalgalanması veya kısa devre sonrası disk hiç tepki vermiyorsa, yanık kokusu geliyorsa sorun elektronik karttadır. Yaygın inanışın aksine, aynı model bir diskten kart takmak çoğu zaman işe yaramaz: modern disklerde kart üzerindeki bir yonga, o diske özgü kalibrasyon bilgilerini taşır. Bu bilginin doğru şekilde aktarılması gerekir.
Firmware (servis alanı) arızası
Disk dönüyor, ses normal, ama bilgisayar diski yanlış kapasiteyle, anlamsız bir model adıyla ya da hiç tanımıyorsa sorun diskin kendi işletim yazılımında olabilir. Firmware arızaları, profesyonel donanım-yazılım sistemleriyle diskin servis alanına erişilerek giderilir. ACE Laboratory temsilciliğimiz sayesinde bu araçları ve yeni disk ailelerine yönelik güncellemeleri yakından takip ediyoruz.
Bad sector (yüzey hasarı)
Disk çok yavaşlamışsa, dosya kopyalarken takılıyorsa, bilgisayar açılışta uzun süre bekliyorsa ya da SMART uyarıları görüyorsanız yüzeyde okunamayan alanlar oluşmuş olabilir. Bad sector sayısı zamanla artma eğilimindedir. Bu disklerden veri, sıradan bir kopyalama işlemiyle değil, okunamayan alanları atlayıp sonradan tekrar deneyen kontrollü okuma teknikleriyle alınmalıdır.
Mantıksal arızalar
Disk fiziksel olarak sağlam olduğu hâlde dosyalara ulaşılamıyorsa sorun mantıksaldır: yanlışlıkla silme, format, silinen bölüm, bozulan dosya sistemi (diskin RAW görünmesi), elektrik kesintisi veya virüs sonrası kayıplar bu gruptadır.
Harddisk veri kurtarmada nasıl çalışıyoruz?
- Arızanın ayrıştırılması: Elektronik, mekanik ve firmware durumu ayrı ayrı test edilir. Mekanik arıza şüphesi varsa disk gereksiz yere çalıştırılmaz.
- Gerekli onarım: Kafa değişimi, kart onarımı veya firmware düzeltmesi gibi işlemlerle disk geçici olarak okunabilir hâle getirilir. Amaç diski eski hâline getirmek değil, verileri bir kez ve güvenli şekilde okuyabilmektir.
- İmaj alma: Diskin sektör sektör kopyası, okuma parametreleri kontrol altında tutularak sağlam bir hedef diske alınır. Önce en önemli dosyaların bulunduğu alanlar okunur.
- Dosya sisteminin yeniden kurulması: İmaj üzerinde klasör yapısı ve dosyalar yeniden oluşturulur; orijinal diske tekrar dokunulmaz.
- Doğrulama ve teslim: Kurtarılan dosyalar kontrol edilir ve sizin onayınızla teslim edilir.
Harici harddiskler
Harici disklerin içinde de standart bir harddisk bulunur; ancak bazı modellerde USB bağlantısı doğrudan diskin elektronik kartına entegredir ve bazı modellerde donanımsal şifreleme bulunur. Bu tür disklerin kutusundan çıkarılıp doğrudan bilgisayara takılması verilere erişim sağlamaz, hatta işi zorlaştırabilir. Harici diskinizi kutusu ve adaptörüyle birlikte getirmenizi öneririz. Düşürülen harici diskler en sık karşılaştığımız vakalar arasındadır; düşmeden sonra ses yapan bir harici diski çalıştırmaya devam etmeyin.
Fiyat ve süre
Harddisk veri kurtarma fiyatı kapasiteye ve arıza türüne göre değişir. Açılmamış ve müdahale görmemiş IDE, SATA ve USB diskler için fiyat aralıklarımızı fiyatlandırma sayfamızda yayınlıyoruz; örneğin 1–2 TB bir diskte elektronik kart arızası 200 USD, mekanik kafa arızası 450–600 USD aralığındadır. SSHD, WD SMR ve fiziksel hasarlı ya da daha önce açılmış disklerde fiyat analiz sonrası belirlenir. Kesin fiyat ücretsiz analiz sonrası sabit olarak verilir.
Analiz ortalama 24 saat sürer. Elektronik ve mantıksal arızalar çoğu zaman kısa sürede tamamlanırken kafa değişimi ve yoğun bad sector vakaları birkaç gün sürebilir.
Neden bizi tercih etmelisiniz?
- 15.000’den fazla donör diskten oluşan arşiv sayesinde kafa ve kart değişimlerinde uzun parça bekleme süreleri yaşanmaz.
- 2008’den bu yana ACE Laboratory Türkiye temsilcisiyiz; profesyonel kurtarma ekosistemini yakından tanıyoruz.
- Ücretsiz analiz, sabit fiyat ve “data yok – ödeme yok” ilkesiyle risk sizde değildir.
Harddisk veri kurtarma hakkında sorular
Tık sesi yapan diskten veri kurtarılabilir mi?
Çoğu durumda evet. Tık sesi genellikle okuma kafası arızasına işaret eder ve kafa değişimiyle veriler kurtarılabilir. Ancak disk tık sesiyle çalışmaya devam ettirildiyse plaka yüzeyi çizilmiş olabilir; bu durumda kurtarma oranı düşer. Bu yüzden ses duyduğunuz anda diski kapatmanız çok önemlidir.
Aynı model başka bir diskin kartını taksam olur mu?
Modern disklerin çoğunda olmaz. Elektronik kart üzerinde diske özgü kalibrasyon bilgisi bulunur; uyumsuz bir kart diskin yanlış çalışmasına ve hasarın büyümesine yol açabilir.
Düşen harici diskim çalışmıyor, ne yapmalıyım?
Diski tekrar tekrar takıp denemeyin. Düşme sonrası kafalar plakaya yapışmış veya hasar görmüş olabilir; her deneme yüzeyde kalıcı çizik riskini artırır. Diski kutusu ve kablosuyla birlikte getirin.
Çok yavaşlayan diskimin yedeğini kendim alsam olur mu?
Disk yalnızca yavaşlamışsa ve ses yapmıyorsa en önemli dosyalarınızı hemen kopyalamayı deneyebilirsiniz. Ancak kopyalama sık sık takılıyorsa, disk kayboluyorsa veya ses başladıysa durun: yoğun okuma, zayıflamış bir diski tamamen arızalandırabilir.
Hangi marka disklerle çalışıyorsunuz?
Western Digital, Seagate, Toshiba, HGST, Samsung, Hitachi, Maxtor ve diğer tüm markaların dahili ve harici disklerinde çalışıyoruz. Marka adları yalnızca uyumluluğu belirtmek içindir; hiçbir üreticinin yetkili servisi değiliz.
İlgili sayfalar: Disk tanınmıyor · SSD veri kurtarma · RAID veri kurtarma · Veri kurtarma süreci
Ücretsiz analiz · Data yok – ödeme yok
Verilerinize bir uzman baksın
Cihazınızı laboratuvarımıza getirin; kurtarılabilecek veri oranını, tahmini süreyi ve sabit fiyatı içeren raporu ücretsiz hazırlayalım. Teklifi onaylamazsanız ya da veriniz kurtarılamazsa hiçbir ücret ödemezsiniz.